|
Als je de installatietechniek van een gebouw bekijkt zijn er twee mogelijkheden om de exploitatiekosten te verlagen: ten eerste de optimalisatie van de besturings- en regelfuncties van deelinstallaties, en ten tweede de systeemoverkoepelende – en dus ook niet-fabrikantgebonden – optimalisatie van de installatie als geheel. Een typisch voorbeeld van een dergelijke systeemintegratie wordt geschetst in het volgende praktijkverhaal.
In supermarkten waarin niet alleen systemen voor verwarming en ventilatie worden toegepast maar ook voor koeling – inclusief diepvrieskisten en wandkoelingen – vindt men installaties die bestaan uit de meest uiteenlopende deelsystemen. Deze deelsystemen zijn meestal autonome oplossingen die communicatie-interfaces aanbieden, maar die niet gebaseerd zijn op een uniforme standaard. Karakteristieke systeemoverkoepelende optimalisatiefuncties als bijv. centrale tijdprogramma’s of de eenvoudige doorzending van instelwaarden van één deelsysteem naar het andere zijn eenvoudige, maar zeer effectieve maatregelen om kosten te beperken en energie te besparen. Ook een systeemoverkoepelende vastlegging van meetgegevens is een onontbeerlijke tool voor de verbruiksoptimalisatie van een installatie. Met CentraLine AX kan een dergelijke integratie van het totaalsysteem worden gerealiseerd. Het integratieplatform HAWK treedt daarbij op als een ‘meertalige’ vertaler met een groot aantal extra functies.
Kosten signaleren
Om de exploitatiekosten te beperken is het nodig inzichtelijk te maken waar het grootste gedeelte van de kosten ontstaan en welke van deze kosten door systeemoverkoepelende en fabrikant onafhankelijk integratieoplossingen kunnen worden beperkt. De systeemoverkoepelende registratie van meetgegevens en evaluatie daarvan is een wezenlijk element van de bedrijfskostenanalyse en aansluitende energiebeheersmaatregelen.
Belangrijke kostenfactoren zijn de exploitatiekosten en inbedrijfstellings-, onderhouds- en servicekosten. De laatstgenoemde zijn in belangrijke mate afhankelijk van de factor arbeidstijd en reistijd. Als de installatietechniek beschikt over de mogelijkheid van toegang-op-afstand, dan kunnen deze kosten enorm worden beperkt. Hierdoor zijn functies uiteenlopend van programmering tot en met de inbedrijfstelling realiseerbaar. Onderhoudsopdrachten worden automatisch geactiveerd en via e-mail of sms aan de onderhoudsfirma doorgezonden. De centrale toegang-op-afstand tot de systemen van verschillende producenten biedt volledig nieuwe onderhouds- en servicemogelijkheden voor alle betrokkenen.
‘Het brein van het gebouw’: CentraLine AX:
De diverse systemen binnen een gebouw werken vaak met verschillende communicatieprotocollen: verwarming en ventilatie met BACnet, ruimtethermostaatregeling met LON, koeling met ModBus, energiemeters met M-Bus, om slechts de meest gangbare voorbeelden te noemen. CentraLine AX is in staat de verschillende protocollen met één enkele programmeertool te integreren. Integratieproblemen worden vaak nog via verschillende gateways opgelost, één HAWK integratiemodule van CentraLine AX kan meerdere gateways vervangen en tevens centrale functies als registratie en opslag van meetwaarden, alarmhandling en grafische gebruikersinterface voor de gebruiker voor zijn rekening nemen.

(1) Het ‘brein van het gebouw’: CentraLineAX omvat het integratieplatform HAWK, de optionele bedieningscentrale ARENAAX voor netwerkinstallaties en de configuratiesoftware CoachAX.
Hoe werkt dat? Het integratieplatform HAWK fungeert als informatieknooppunt en leest m.b.v. stuurprogramma’s informatie in uit verschillende subsystemen die gebruik maken van diverse protocollen voor communicatie. CentraLine AX ondersteunt van huis uit al veel protocollen (LON, BACnet, EIB/KNX, ModBus, M-Bus, OPC en nog veel meer). Voor klantspecifieke protocollen kunnen eigen stuurprogramma’s worden geïmplementeerd. Onafhankelijk van het subsysteem is zo alle informatie in de HAWK beschikbaar voor verdere verwerking. De knooppunten (HAWKs) kunnen nu aan elkaar gekoppeld en met de ‘centrale’ ARENA AX verbonden worden. Elk knooppunt beschikt van zichzelf al over functies die een directe webtoegang en dus scenario’s voor onderhoud-op-afstand mogelijk maken. Tot en met het instellen van een LON-netwerk kan alles gebeuren via toegang-op-afstand. Van huis uit ondersteunt de HAWK de registratie van meetgegevens, het doorsturen van alarmmeldingen per sms resp. e-mail en nog veel meer.
De centrale archivering van gegevens (MSSQL, MvSQL, Oracle etc.) in een databank wordt geregeld door ARENAAX. Zowel HAWK alsook ARENA AX bieden interfaces aan voor energiebeheersystemen.
(2) Het probleem (links) en de oplossing (rechts) met CentraLineAX
De centrale archivering van gegevens (MSSQL, MvSQL, Oracle etc.) in een databank wordt geregeld door ARENAAX. Zowel HAWK alsook ARENAAX bieden interfaces aan voor energiebeheersystemen.
Praktijkvoorbeeld
Een grote Noorse detailhandelketen heeft in meer dan 50 nieuwe vestigingen, met succes CentraLine AX geïntroduceerd. De integratie van de nieuwe vestigingen in bestaande systemen moest ook worden benut voor een aantal functionele uitbreidingen ter verbetering van de efficiency.
In supermarkten ligt een deel van het kapitaal zogezegd in de koelvitrine en komt het erop aan dit kapitaal zo goed mogelijk te beschermen. Daarom worden alarmmeldingen van de koelapparaten doorgezonden naar een centraal servicebedrijf en daar verwerkt. Dit bestaande alarmsysteem moet in het nieuwe systeem worden geïntegreerd. De complete eisen van de exploitant aan de introductie van CentraLine AX waren:
- Integratie van de nieuwe vestigingen in het bestaande alarmsysteem met maximale benutting van bestaande installaties voor het waarborgen van de bedrijfsveiligheid.
- Systeemoverkoepelende en niet-fabrikantgebonden registratie van meetgegevens (temperaturen, energieverbruik, regelsignalen etc.) voor bedrijfskostenanalyses en vergelijkingscijfers (benchmarks) voor het zo laag mogelijk houden van bedrijfskosten.
- Maximale servicedekking via toegang-op-afstand, om servicekosten te minimaliseren. Kostenbewaking op afstand is een sleutel tot efficiency. Als je het aantal geïntegreerde vestigingen en hun afstand tot elkaar beschouwt, wordt duidelijk dat door de toegang-op-afstand aanzienlijke reiskosten kunnen worden bespaard. Nog een voordeel van toegang-op-afstand is dat je nog maar één deskundige nodig hebt die het systeem in de gaten houdt en in noodgevallen de nodige actie onderneemt. Automatische kennisgevingen aan de desbetreffende contactpersonen via sms en e-mail zijn in het systeem aanwezige standaardfuncties. Voor de servicefirma is de toegang tot de parameters via het internet niet alleen handig, maar ook voordelig. Het systeem moet dus ook voor deze servicetaken kunnen worden gebruikt.
- Realisatie van verschillende toegangsniveaus voor verschillende gebruikers (eigenaar, conciërge, technicus etc.). De exploitanten van de supermarkten kunnen met een normale internetbrowser de technische systemen van hun vestigingen (koel- en diepvriesapparaten, verwarming/ventilatie, energieverbruik, lichtregeling etc.) bekijken en beïnvloeden. Natuurlijk is ook toegang vanuit het hoofdkantoor wenselijk om de bedrijfszekerheid te garanderen. Daarom moeten zowel technische alsook vereenvoudigde gebruikersniveaus beschikbaar zijn.
- Minimale installatiekosten
- Netwerkveiligheid. De allernieuwste veiligheidsnormen moeten worden ondersteund.
Aan het systeem worden dus de volgende technische eisen gesteld:
| Eisen van de exploitant |
Technische eisen |
| Integratie in een bestaand alarmsysteem |
Ontwikkeling van een producentgebonden stuurprogramma voor integratie in het bestaande alarmsysteem |
| Systeem- en fabrikantoverkoepelende registratie van meetgegevens, geschikt voor toekomstige uitbreidingen. |
Uitbreidbaar, flexibel integratieplatform, dat functies voor de archivering van meetgegevens aanbiedt en verschillende standaards als BACnet, ModBus, LON, M-Bus, EIB etc. ondersteunt, maar ook de ontwikkeling van stuurprogramma’s toelaat. |
| Toegang-op-afstand |
Geschiktheid voor beheer via internet. Toegang tot applicaties, datapunten, parameters, tijdprogramma’s enz. in subsystemen. |
| Verschillende toegangsniveaus |
Ondersteuning van een groot aantal definieerbare gebruikersniveaus met verschillende gebruikersinterfaces en een functionele complexiteit. |
| Minimale installatiekosten |
- Een centrale communicatieknoop (M2M, Enterprise), dus minimale hardwarekosten
- Toegang-op-afstand om wezenlijke inbedrijfstellingsfuncties zoals programmering te ondersteunen
- Installatie en inbedrijfstelling zijn zowel online als offline mogelijk
- Een softwaretool voor alle niveaus van het systeem – van integratie tot grafisch design
- Comfortabele en efficiënte installatie van integratieniveau tot visualisatie
|
| Netwerkveiligheid |
Het systeem moet internetstandaards als https ondersteunen en dus in een typische IT-infrastructuur geïntegreerd kunnen worden. |
De oplossing

(3) Een overzicht van een CentraLine AX integratieproject in Noorwegen
1. Bedrijfscentrale, Oslo
2. Servicebedrijven (centrale alarmregistratie en -doorzending, onderhoud-op-afstand en -engineering, om servicekosten te minimaliseren (ook instellen-op-afstand van een LON netwerk), toegang-op-afstand voor servicebedrijven
De Noorse CentraLine partner voorzag de geselecteerde supermarkten van het integratieplatform CentraLine AX, dat voldeed aan alle voorwaarden en beantwoordde aan alle doelstellingen. CentraLine AX completeerde de bestaande installatie volgens de richtlijnen en stelde visualisaties op die het mogelijk maken met een internetbrowser toegang te krijgen tot een systeem t.b.v. beheer-op-afstand, alarmmeldingen uit verschillende systemen aan het centrale servicebedrijf door te sturen alsmede de centrale registratie van meetgegevens van alle belangrijke informatie te ondersteunen. Zowel de filiaalhouder alsook de centrale en de servicepartner hebben een ‘specifieke’ online toegang tot alle voor hen relevante gegevens en kunnen zo snel en efficiënt reageren op elke voorkomende situatie. De netwerkvorming van de afzonderlijke vestigingen is een ideaal integratie- en voortreffelijk toepassingsvoorbeeld voor CentraLine AX.
De implementatie ziet er in de afzonderlijke vestigingen als volgt uit:

| (4) De structuur in de afzonderlijke vestigingen |
|
| 1. PC met webbrowser in de vestiging |
5. meetinstrumenten voor energieverbruik |
| 2. systeemeigen alarmprotocol |
6. temperaturen van de koelkisten, lichtregeling, |
| 3. doorzendsysteem alarmmeldingen |
ventilatieregeling etc. |
| 4. systeemeigen BUS |
7. bedienings- en regelapparaten voor diepvries- en koelkasten |
CentraLine AX maakte door zijn integratieplatform HAWK een communicatie tussen de verschillende systeemtalen mogelijk en vereenvoudigde zo de bewaking van de afzonderlijke componenten alsmede service en onderhoud. Behalve de potentiële hoge energiebesparingsmogelijkheden kan door de toegang-op-afstand nog eens 40% worden bespaard op de tot dan toe gebruikelijke reiskosten, wat vooral bij de inbedrijfstelling merkbaar is. De inbouw van CentraLine AX was de moeite dus dubbel waard en kan dienen als voorbeeld voor andere integratieprojecten. |